Tag: Ethiopia

የጂቡቲ መንግሥት ወደ ኢትዮጵያ የሚገቡ ዕቃዎች በዘመናዊ መሣሪያ በመፈተሽ በአንድ ኮንቴይነር ዕቃ፣ ከአሥር እስከ 35 ዶላር ለማስከፈል አዲስ ዕቅድ አወጣ፡፡

የጂቡቲ ወደብ አስተዳደር አዲሱን ክፍያ እ.ኤ.አ. ከጥር 15 ቀን 2016 ጀምሮ ተግባራዊ እንደሚያደርግ፣ ለኢትዮጵያ ማሪታይም ባለሥልጣን ማሳወቁን ለማወቅ ተችሏል፡፡ 

ይህ አዲስ አሠራር 85 በመቶ የሚሆነውን የወጪና ገቢ ንግድ በጂቡቲ ወደብ በኩል ለምትጠቀመው ኢትዮጵያ ዱብ ዕዳ ሆኗል፡፡ 

ባለፈው ዓርብ ታኅሳስ 1 ቀን 2008 ዓ.ም. ይህ መረጃ ለኢትዮጵያ መንግሥት እንደደረሰ፣ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስተባባሪነት ከጂቡቲ መንግሥት ጋር በጉዳዩ ላይ ለመወያየት እንቅስቃሴ ተጀምሯል፡፡

የኢትዮጵያ ባህር ትራንስወደብና ሎጂስቲክስ ኢንተርፕራይዝ ምክትል ዋና ዳይሬክተር ቺፍ ኢንጂነር ዓለሙ አምባዬ ባለፈው ዓርብ ምሽት ከሪፖርተር ለቀረበላቸው ጥያቄ በሰጡት ምላሽ፣ ጉዳዩን ከአንድ ሰዓት በፊት መስማታቸውን ገልጸው፤ ከማሪታይም ባለሥልጣን ጋር ከተነጋገሩ በኋላ ማብራሪያ እንደሚሰጡ አስታውቀዋል፡፡

የማሪታይም ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ መኰንን አበራ አስተያየት እንዲሰጡ የተደረገው ጥረት አልተሳካም፡፡ አዲሱ ክፍያ የውጭ ዕቃዎችን ይመለከት እንደሆነ የንግድ ሚኒስቴር የኤክስወደብ ፕሮሞሽን ዳይሬክተር ጄኔራል አቶ አሰፋ ሙሉጌታ ይህንን ጉዳይ እንዳልሰሙ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ 

ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮች እንደገለጹት፣ የጂቡቲ ወደብ አስተዳደር የመፈተሽ አቅሙን ለማሳደግ ከዚህ በፊት ከነበረው ልማዳዊ አሠራር (ማንዋል) ወደ ዘመናዊ (ዲጂታል) የፍተሻ ዘዴ ለመሸጋገር ሲሠራ ቆይቷል፡፡ 

በልማዳዊው የቀድሞ አሠራር ለፍተሻ ክፍያ አይጠይቅም ነበር፡፡ እ.ኤ.አ. ጥር 15 ቀን 2016 በሚጀመረው ዘመናዊ ፍተሻ ግን ክፍያ እንደሚጠይቅ፣ የጂቡቲ ወደብ አስተዳደር ለኢትዮጵያ አስታውቋል፡፡

የሎጂስቲክስ ኢንተርፕራይዝ ምንጮች እንደተናገሩት፣ ይህ ክፍያ በፍፁም ተቀባይነት ሊኖረው አይገባም፡፡ ይህ ያልተጠበቀ ክፍያ ከተጀመረ የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ከመፈተኑ ባሻገር የኑሮ ውድነቱን እጅግ ያባብሳል ይላሉ፡፡

‹‹በኮንቴይነር ክፍያ የፈጸመ ነጋዴ ላወጣው ወጪ ክፍያ የሚጠይቀው ኅብረተሰቡን ነው፤›› በማለት የሚናገሩት የኢንተርፕራይዙ ምንጮች፣ አገሪቱንም ተጨማሪ የውጭ ምንዛሪ ያስወጣታል በማለት አዲሱ የጂቡቲ መንግሥት ተጨማሪ ክፍያ ጥያቄ፣ አገሪቱን ለውስብስብ ችግር እንደሚዳርግ አበክረው ገልጸዋል፡፡

ጂቡቲ ተጨማሪ ገቢ የሚገኝበትን አዲስ አሠራር ለመጀመር መዘጋጀቷን የሰሙ የኢትዮጵያ መንግሥት ከፍተኛ ባለሥልጣናት፣ በዚህ ያልተጠበቀ የጂቡቲ መንግሥት ዕርምጃ በመደናገጥ የጂቡቲን መንግሥት ሐሳብ ለማስለወጥ ንግግር ለመጀመር ተዘጋጅተዋል ተብሏል፡፡  

      ከድርቁ ጋር በተያያዘ የኢትዮጵያና የኬንያ አዋሳኝ ከተማ በሆነችው ሞያሌ ከተማ፣ የአተት ወረርሽኝ ተከስቶ የአንድ ሰው ህይወት ሲያልፍ ወደ 90 ገደማ የሚሆኑ በበሽታው ተይዘው ህክምና እየተደረገላቸው መሆኑን የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ለአዲስ አድማስ አስታውቋል፡፡
በከተማው በአጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት (አተት) ተይዘው በጤና ተቋማት የታከሙት 91 ያህል ሲሆኑ 71 ህክምናቸውን ተከታትለው ወደ ቤታቸው ሲመለሱ፣ 18 ደግሞ እስከ ትናንት በስቲያ ድረስ ህክምና ሲወስዱ ነበር ተብሏል፡፡
እስከ ትላንት በስቲያ ወረርሽኙ ከሞያሌ ከተማ እንዳይወጣ የህክምና ርብርብ እየተደረገ እንደነበር የጠቆሙት በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር የኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ኃላፊው አቶ አህመድ አማኖ፤ ከተማዋ የንግድ ከተማ እንደመሆኗ የተጠቂዎች ቁጥር ሊቀንስም ሊጨምርም የሚችልበት ሁኔታ እንዳለ ገልፀው ጤና ጥበቃ የበሽታውን ስርጭት ለመቆጣጠር ሰፊ ርብርብ እያደረገ መሆኑን ለአዲስ አድማስ ገልፀዋል፡፡
በድርቁ ምክንያት የውሃ እጥረት መከሰቱን ተከትሎ የንፅህና ጉድለት ስለሚፈጠር በቫይረስና በባክቴሪያ የሚፈጠሩ በሽታዎች በድርቁ ተጎጂ አካባቢዎች ሊቀሰቀሱ እንደሚችሉ የጠቀሱት አቶ አህመድ፤ እስካሁን መሰል ችግር ከሌሎች የድርቅ ተጎጂ አካባቢዎች ሪፖርት አለመደረጉንና መንግስት የሚከሰቱ ወረርሽኞችን ለመከላከል በዘረጋው የጤና ኤክስቴንሽን መርሃ ግብር ፕሮግራሙ ለመቆጣጠር እንቅስቃሴ እያደረጉ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡
የዓለም የጤና ድርጅት ሰሞኑን ባወጣው ሪፖርቱ፤ በተለይ ወቅቱን ባልጠበቀ ዝናብ የሚፈጠር ጎርፍ በኢትዮጵያ የተለያዩ አካባቢዎች ውሃ ወለድ በሽታዎችን ሊያስከትል እንደሚችል ጠቁሞ ድርጅቱ ችግሩን ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር በጋራ ለመቋቋም ባለሙያዎችን ወደ ኢትዮጵያ ልኮ እየተንቀሳቀሰ መሆኑን አስታውቋል፡፡
ከድርቁ ጋር ተያይዞም ከ400 ሺህ በላይ ህፃናትና ከ700 ሺህ በላይ እናቶች የተመጣጠነ ምግብ እንዲያገኙ በማድረግ ለወረርሽኝ ያላቸውን ተጋላጭነት መቀነስ እንደሚገባም የዓለም ጤና ድርጅት አሳስቧል፡፡ በተለይ ህፃናት የተመጣጠነ ምግብ ካላገኙና የጤና ክትትል ካልተደረገላቸው አደጋው የከፋ ይሆናል ያለው ድርጅቱ፤ አሁን ባለው ሁኔታ የተቀናጀ የጤና አገልግሎት ለማቅረብ ሀገሪቱ በቂ አቅም የላትም ብሏል በሪፖርቱ፡፡ ይሁን እንጂ የኢትዮጵያ ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ችግሩን ለመፍታት ጥረት እያደረገ ነው ያለው ይኸው ሪፖርት፤ የተለያዩ የአለማቀፍ ድርቶችን ድጋፍ እንደሚሻም አስታውቋል፡፡
በአጠቃላይ ድርቁና የኢሊኖ ክስተት ባስከተለው ችግር ምክንያት የሚፈጠርን የጤና መታወክ ለመከላከል 8 ሚሊዮን ዶላር እንደሚያስፈልግ ተጠቅሷል፡፡ የኢትዮጵያ መንግሥት ለጉዳዩ የበለጠ ትኩረት እንዲሰጥም የዓለም ጤና ድርጅት አሳስቧል።
ሰሞኑን መንግሥትና የአለማቀፍ ተቋማት የድርቁን ሁኔታ አስመልክቶ ባቀረቡት የዳሰሳዊ ቅኝት ሪፖርት፤ የድርቅ ተጎጂዎች 10.2 ሚሊዮን መድረሳቸው እስከ ቀጣይ አመት ለሚቆየው የድርቅ አደጋ መቋቋሚያም ወደ 30 ቢሊዮን ብር ገደማ በጀት እንደሚያስፈልግ የታወቀ ሲሆን 1.9 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን እህልም ያስፈልጋል ተብሏል፡፡
ድርቁ 189 ወረዳዎችን ክፉኛ የጎዳ ሲሆን በ89 ወረዳዎች ደግሞ መለስተኛ ጉዳት ማድረሱ ተገልጿል፡፡

• 10.12 ሚሊዮን ለረሃብ አደጋ የተጋለጡ ተረጂዎች
• 7.9 ሚሊዮን ከጥር እስከ ሰኔ ድረስ ድጋፍ የሚሹ ችግረኞች

   በድርቅ ሳቢያ ለረሃብ የተጋለጡ ኢትዮጵያዊያን ከአስር ሚሊዮን በላይ እንደሆነ በመጥቀስ በይፋ የእርዳታ ጥሪ የቀረበ ሲሆን፤ የተረጂዎች ጠቅላላ ቁጥር 18 ሚሊዮን እንደደረሰ ተገለፀ፡፡
የድርቁ አደጋ ከባድ መሆኑን በመግለጽ ለቀረበው የእርዳታ ጥሪ ፈጣን ምላሽ እንደሚያስፈልግ የተናገሩት የእንግሊዝ የውጭ ተራድኦ ሚኒስትር፤ በምግብ ዋስትና ፕሮግራም ድጋፍ የሚያገኙት 7.9 ሚሊዮን ሰዎችን ጨምሮ የተረጂዎቹ ቁጥር 18 ሚሊዮን ሆኗል ብለዋል፡፡  
በድርቁ ተጎጂ የሆኑ ዜጎች በጥር ወር ወደ 10.2 ሚሊዮን እንደሚያሻቅብ መንግስት ይፋ ያደረገ ሲሆን ለመጀመሪያው ዙር እርዳታ 516 ሺህ ሜትሪክ ቶን የምግብ እርዳታ ያስፈልገኛል ብሏል፡፡ መንግስት ለለጋሽ ሀገራትና ተቋማት የእርዳታ ጥሪ በይፋ አቅርቧል፡፡
ለምግብ ግዢ ብቻ 1.1 ቢሊየን ዶላር እንደሚያስፈልገው የጠቀሰው መንግስት፤ አጠቃላይ የድርቁን ችግር ለመቋቋም ከ1.4 ቢሊየን ዶላር በላይ ገንዘብ እንደሚያስፈልገው አስታውቋል፡፡
በትግራይ የድርቁ ተጎጂዎች 1.2 ሚሊዮን፣ በአማራ ክልል 2.3 ሚሊዮን፣ በአፋር 409,200፣ በኦሮሚያ 3.8 ሚሊዮን፣ በደቡብ ክልል 668,900፣ በሱማሌ 1.5 ሚሊዮን፣ በድሬደዋና በሐረሪ በድምሩ ከ80 ሺህ በላይ፣ በጋምቤላ 37 ሺህ 450 እንዲሁም በቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል 83,476 መሆናቸውን የመንግሥት ሪፖርት አመልክቷል፡፡
ለድርቁ የውጭ ሀገራት ለጋሽ ድርጅቶችና ተቋማት ድጋፍ እንዲቸሩት በትናንትናው እለት መንግስት ጥሪ ያቀረበ ሲሆን ከ50 በላይ ለሚሆኑ ዲፕሎማቶችና አለማቀፍ ለጋሽ ተቋማት ስለድርቁ ማብራሪያ ሰጥቷል፡፡
ከድርቁ ጋር በተያያዘ ከ400 ሺህ በላይ ህፃናት አስቸኳይ አልሚ ምግብ ይፈልጋሉ ያለው መንግሥት፤ 3.6 ሚሊዮን ዜጎች ደግሞ ድርቅ አምጪ በሆኑ የተለያዩ በሽታዎች ሊጠቁ እንደሚችል ሪፖርት አድርጓል፡፡  ድርቁ በአጠቃላይ 429 ወረዳዎች የተከሰተ ሲሆን 286 ሺህ 400 ሰዎችን ሊያፈናቅል ይችላል ተብሏል፡፡